Biber atığı stratejik ürüne dönüştü: Kapsaisinde yerli üretim atağı

Güneş DOĞDU SOYLUGAZİANTEPGaziantep Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof.

Dr.

Sibel Bayıl, biber atık­larından kapsaisin elde edilme­sini sağlayan yerli ve yenilikçi yöntemin ticarileşme aşaması­na geldiğini açıkladı.

Kapsaisi­nin savunma sanayinden hay­vancılığa, ilaçtan kozmetiğe ka­dar geniş bir kullanım alanına sahip olduğunu vurgulayan Ba­yıl, özellikle biber gazı ve yem katkılarında kullanılan bu mad­denin hâlen büyük ölçüde ithal edildiğine dikkat çekti.“Proje, ithalata bağımlılığı bitirecek stratejik bir güç olacak” Kapsaisinin biberin sekonder metaboliti, yani etken maddesi olduğunu belirten Bayıl, özellikle Gaziantep’in Nurdağı ve İslahi­ye ilçelerinde üretilen biberlerin atık kısımlarından (sap, çekirdek ve posalar) yüksek verimlilik­le elde edilebildiğini vurguladı.

Aynı zamanda Güneydoğu Kim­yagerler Derneği Denetleme Ku­rulu Üyesi Prof.

Dr.

Sibel Bayıl, kapsaisinin; biber gazının ana bi­leşeni olmasının yanı sıra ilaç sa­nayiinde farmakolojik ajan, hay­van beslenmesinde ise yem kat­kı maddesi olarak kullanıldığını hatırlattı.

Kapsaisin’in stratejik önemi ve ithal ikamesi hakkında konuşan Bayıl, “Bu yerli kapsa­isin üretimi, üç ana alanda Tür­kiye için ithal ikamesi potansi­yeli taşıyor.

Birincisi savunma sanayii (biber gazı).

Kapsaisin, emniyet güçlerince kullanılan biber gazının ana ham maddesi­dir ve şu anda yurt dışından ithal edilmektedir.

İkincisi hayvan­cılık (yumurta sarısı rengi).

Yu­murta çiftliklerinde, yumurta sa­rısının rengini iyileştirmek için her tavuk başına 0.25 gram kap­sikum (kapsaisin) kullanılmak­tadır.

Bu ürün de İspanya, İtalya veya Çin’den ithal edilmektedir.

Üçüncüsü ilaç ve kozmetik sa­nayii; kapsaisin, ilaçlarda (ağrı bantları vb.) ve kozmetik ürünle­rinde etken madde olarak da kul­lanılmaktadır” diye konuştu.“Proje, teşvik kapsamında yer alıyor” Kapsaisin üretiminin, yerel kalkınma teşvikleri kapsamın­da da öncelikli alanlar arasında yer aldığını vurgulayan Bayıl, “9 Temmuz’da Resmî Gazete’de ya­yımlanan teşvik programında Ga­ziantep için ilk sırada yer alma­sı, bu yatırımın stratejik önemi­ni açıkça göstermektedir” dedi.

Hammadde tedarik sürecine iliş­kin de önemli bir adım atıldığını belirten Bayıl, 2025 yılında İpek­yolu Kalkınma Ajansı tarafından desteklenen “So Green” projesi ile biber atıklarının daha sistemli ve verimli şekilde toplanmasının sağlanacağını ifade etti.

Bu saye­de üretim sürecinin sürdürülebi­lirliğinin güçleneceğini kaydetti.Projenin öncelikli hedefinin Teknopark bünyesinde pilot üretim tesisi kurmak olduğunu aktaran Bayıl, “500 kilogram ka­pasiteli bir tesisle üretimi opti­mize edip doğrudan pazara gire­biliriz” diye konuştu.“Atığı değere dönüştüren sürdürülebilir bir model geliştirdik”Gaziantep Üniversitesi bünyesinde geliştirilen kapsaisin üretim yönteminin, Türkiye’nin sanayi dönüşümünde kritik bir eşik olabileceğine dikkat çeken Bayıl, “Ülkemizde olduğu gibi Gaziantep’in klasik üretim modeli artık sınırlarına ulaştı.

Katma değeri yüksek, teknoloji odaklı üretime geçmek zorundayız.

Biber atıklarından kapsaisin üretimi yalnızca ekonomik değil, çevresel açıdan da önemli.

Atığı değere dönüştüren sürdürülebilir bir model geliştirdik.

Sanayicilerimizi kısa vadeli kazançtan ziyade uzun vadeli stratejik yatırımlara davet ediyoruz” dedi.