Okul saldırısında aile de suçlu mu? Kahramanmaraş'taki facia sonrası gözler ABD’deki mahkeme kararına çevrildi

Türkiye, Kahramanmaraş'ta, Ayser Çalık Ortaokulu'nda düzenlenen silahlı saldırı ile çalkalanırken söz konusu eylemlerin en çok yaşandığı yer olan ABD'de mahkemelerin son kararları dikkat çekti.

ABD’de silaha ulaşabilmenin kolaylığı, yargıyı okul saldırganlarının ailelerine yönlendirdi.

Oğluna tüfek alan bir babanın hapse girmesi "adalet mi yoksa günah keçisi arayışı mı?" tartışmasını beraberinde getirdi.ABD’nin Georgia eyaletine bağlı Winder kentinde görev yapan sağlık çalışanı Audrey Lanni, 2024 yılında 14 yaşındaki bir saldırganın Apalachee Lisesi’nde gerçekleştirdiği silahlı saldırının ardından kısa süre içinde olay yerine yönlendirildi.Olayın izleri silinmediYaşananları anlatan Lanni, olay yerinde gördüğü manzaraların etkisinden hâlâ çıkamadığını dile getirdi.

Lanni, daha sonra saldırganın babası Colin Gray’in yargı sürecini de yakından izledi.

Soruşturma kapsamında Gray’in, saldırıdan aylar önce sorunlar yaşayan oğluna saldırı tipi tüfek verdiği tespit edildi.Baba suçlu bulunduJüri, 55 yaşındaki Colin Gray’i iki saatten kısa süren değerlendirme sonucunda cinayet ve adam öldürme suçlarından suçlu buldu.

Gray’in ömür boyu hapis cezasıyla karşı karşıya olduğu belirtildi.

Kararı doğru bulduğunu ifade eden Lanni, “Bu çocukların bu hale gelmesine izin veren birinin sorumlu tutulması gerekiyor” diyerek, "Bir şey yapabileceği çok açıktı ve yapmadı" diye konuştu.ABD’de sorumluluk tartışması büyüyorABD’de uzun yıllardır okullar, ibadethaneler, sinema salonları, marketler ve çeşitli toplu etkinliklerde yaşanan kitlesel silahlı saldırılar sonrası sorumluluğun kimde olduğu sorusu gündemdeki yerini koruyor.Bu kapsamda saldırganların ailelerinin de yargı süreçlerine dahil edilmesi, ceza davaları ve tazminat süreçleriyle birlikte yeni bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.

Georgia’daki bu karar, saldırıyı gerçekleştiren genç Colt Gray’in yargılanmasından önce verilmiş olmasıyla dikkat çekti.Benzer davalarda farklı sonuçlarÖte yandan Parkland (Florida) ve Uvalde (Teksas) saldırılarına ilişkin davalarda, yetkililerin hatalı müdahaleleri nedeniyle yargılanan sanıklar beraat etti.Silah üreticilerine karşı açılan davaların ise federal koruma nedeniyle çoğunlukla sonuçsuz kaldığı biliniyor.

Ayrıca saldırılar sonrası oluşan toplumsal tepkiye rağmen silah yasalarında köklü değişiklikler yapılması yönünde yeterli siyasi irade oluşmadı.ABD’de Emory Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Prof.

John F.

Acevedo, “Geriye saldırganların ebeveynleri kalıyor.

Bu, durumu önleyebilecek birini sorumlu tutmanın son yolu” değerlendirmesinde bulundu.Hukukçular ikiye bölündüBazı hukukçular ise Colin Gray hakkında verilen hükmün ağır olduğu görüşünde.

Arizona Üniversitesi’nden Prof.

Ben McJunkin, savcıların bu tür olaylarda ara çözümlerden yoksun olduğunu belirterek, “İnsanların başkalarının suçlarına katkıda bulunabileceğini kabul eden ama doğrudan suç işlemiş sayılmadıkları bir orta yol gerekli” ifadelerini kullandı.Önceki davalar emsal oluşturuyorColin Gray davası, Michigan’da 2021 yılında bir lisede dört kişinin hayatını kaybettiği saldırının ardından saldırganın ebeveynlerinin 2024’te adam öldürmeden suçlu bulunmasının ardından geldi.Söz konusu olayda James ve Jennifer Crumbley, silahı güvenli şekilde saklamamaları ve oğullarının kötüleşen ruh sağlığına yeterince müdahale etmemeleri nedeniyle mahkum edilmişti.2022’de Chicago yakınlarında düzenlenen 4 Temmuz geçit törenine yönelik saldırının ardından ise saldırganın babası, oğluna silah ruhsatı almasına yardımcı olduğu gerekçesiyle 60 gün hapis cezası aldı.

Wisconsin’de geçen yıl bir öğrenci ve öğretmenin hayatını kaybettiği saldırıyla ilgili olarak 15 yaşındaki kızın babası hakkında da dava açıldı.Uyarı işaretleri göz ardı edildiBununla birlikte bazı uzmanlar, bu tür davaların kitlesel saldırıları önleme konusunda ne kadar etkili olacağına dair şüphelerini dile getiriyor.

Uzmanlara göre Colin Gray’in davranışları diğer vakalara kıyasla daha ağır bir tablo oluşturuyor.

Savcılar, Gray’in birçok uyarı sinyalini dikkate almadığını vurguladı.Dosyada, Colt Gray’in okul bilgisayarından “babanı nasıl öldürürsün” şeklinde arama yaptığı, FBI’ın sosyal medyadaki tehditleri aileye kadar izlediği ve şiddet eğilimleri sergilediği bilgileri yer aldı.Nick Suplina, "Bunlar sadece uyarı işaretleri değil, güçlü bir niyet göstergesidir" dedi.

Suplina ayrıca bu koşullarda bir çocuğa AR-15 verilmesini “kabul edilemez” olarak değerlendirdi."Sorumluluk paylaşılmalı" görüşüColin Gray ise oğlunun yaşadığı sorunları görmezden gelmediğini, aksine yardımcı olmaya çalıştığını savundu.

Ancak sonradan bakıldığında attığı adımların yetersiz ve hatalı olabileceğini kabul etti.

Winder sakini Matt Bogar ise yöneltilen suçlamaların ağırlığı konusunda kararsız olduğunu ifade etti. “Eğer baba sorunun farkındaysa elbette sorumlu tutulmalı.

Ama cinayet suçlaması bana fazla geliyor” dedi.Silah yasalarında değişim arayışıSilah şiddetini azaltmaya yönelik adımların yavaş ilerlediği ancak tamamen sonuçsuz olmadığı da belirtiliyor. 2022 yılında dönemin ABD Başkanı Joe Biden, Uvalde saldırısından bir ay sonra silaha erişimi sınırlamayı ve ruh sağlığı yatırımlarını artırmayı hedefleyen bir yasayı imzaladı.

Saldırıda 19 öğrenci ve 2 öğretmen hayatını kaybetmişti.

Bu düzenleme o dönemde sınırlı ama önemli bir adım olarak değerlendirilmişti.Aynı yıl Sandy Hook İlkokulu’nda hayatını kaybedenlerin aileleri, saldırıda kullanılan silahın üreticisiyle 73 milyon dolarlık bir anlaşmaya vardı.

Michigan’da ise Crumbley davasının ardından daha kapsamlı geçmiş kontrolleri ve evlerde silahların güvenli şekilde saklanmasını zorunlu kılan düzenlemeler yürürlüğe girdi.“Herkes sorumlu tutulmalı”Matt Bogar, sorumluluğun yalnızca baba ile sınırlı olmadığını savundu.

Saldırgan Colt Gray’in yanı sıra diğer yetişkinler ve kurumların da süreçte payı olduğunu belirtti.Bogar, saldırganın geçmişte kolluk kuvvetleri ve sosyal hizmetlerle temas kurduğunu, hayatındaki diğer yetişkinlerle olan ilişkilerinin de dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

Velayeti elinde olmayan annesinin ise suçlanmadığını hatırlattı.“O kadar çok uyarı işareti vardı ki herkesin sorumlu tutulması gerektiğini düşünüyorum.

Bu yaşadığımız toplumun bir sonucu ve bundan nefret ediyorum”