Kriz büyüyor: Lidere "fare" dediler

Son dönemde tansiyonun yüksek olduğu Çin-Tayvan hattında krizi derinleştiren gelişmeler arka arkaya yaşanıyor...Çin demokratik olarak yönetilen Tayvan'ı kendi topraklarının bir parçası olarak görüp, devletler arası ilişkilere hakkı olmadığını savunurken dikkat çekici bir ziyaret gerçekleşti.Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te, Pekin'in engellemeye çalıştığını söylediği sürpriz bir ziyaret için Eswatini kralına yaptığı açıklamada, Tayvan'ın dünya ile ilişki kurma hakkına sahip olduğunu ve hiçbir ülkenin bunu engelleyemeyeceğini söyledi.Geçen ay Tayvan, Çin'in Lai'nin uçağının Kral Mswati III'ün tahta çıkışının 40. yıldönümü için küçük Güney Afrika krallığı Eswatini'ye seyahat etmesi için üç Hint Okyanusu ülkesinin uçuş iznini iptal etmeye zorladığını açıklamıştı.

Güney Afrika krallığı, Taipei ile resmi bağları olan sadece 12 ülkeden biri olarak biliniyor.Pazar günü Tayvan devlet başkanlığı ofisi tarafından paylaşılan açıklamalarda Lai, krala Tayvan'ın resmi adını kastederek, "Çin Cumhuriyeti, Tayvan, egemen bir ulustur ve dünyaya ait bir Tayvan'dır" dedi.Lai, "Tayvan'ın 23 milyonluk nüfusu dünyayla etkileşim kurma hakkına sahiptir ve hiçbir ülkenin Tayvan'ın dünyaya katkıda bulunmasını engelleme hakkı yoktur - hiçbir ülke bunu denememelidir" dedi.Lai, Cumartesi günü, her iki hükümetin de önceden duyurmadığı bir seyahatle, Eswatini hükümetine ait bir uçakla, yaklaşık 1,3 milyon insanın yaşadığı eski Svaziland'a geldi.Tayvanlı üst düzey bir güvenlik yetkilisi, konunun hassasiyeti nedeniyle isminin açıklanmaması koşuluyla, "varıp sonra duyurma" modelinin, "dış güçlerden gelebilecek olası müdahale risklerini" en aza indirgemek için üst düzey uluslararası diplomaside yaygın olarak kullanıldığını söyledi."BİR FARE GİBİ GİTTİ"Cumartesi geç saatlerde, Çin'in Tayvan İşleri Ofisi, Lai'nin Eswatini'ye "gizlice" gittiğini söyledi.Bir sözcü yaptığı açıklamada, "Lai Ching-te'nin alçakça davranışı - tıpkı sokakta koşan bir fare gibi - uluslararası toplum tarafından kaçınılmaz olarak alay konusu olacaktır" dedi.Tayvan'ın Çin politikalarını belirleyen Anakara İşleri Konseyi, Lai'nin herhangi bir yere gitmek için Pekin'in iznine ihtiyacı olmadığını söyledi.Konsey, "Tayvan İşleri Ofisi'nin boş lafları son derece sıkıcı" diye ekledi.Lai'nin geçen ay uçuş sorunu nedeniyle iptal edilen planları, ABD'den Çin'e yönelik eleştirilere ve Avrupa Birliği, İngiltere, Fransa ve Almanya'dan endişelere yol açmıştı.