Hazır giyim sektöründe içeri değil dışarı bakmalıyız

İhracatçı DR.

TİMUR BOZDEMİR24 Nisan 2026 tarihinde açık­lanan, imalatçı-ihracatçı sek­törlerde kurumlar vergisinin %9’a düşürülmesi ülke ekonomi­mizi yönlendirmekte önemli bir adımdır.

Bu karar, devletin hazır giyim sektörü gibi birçok emek yoğun sektörünü gözden çıkar­madığının açık bir göstergesidir.

Karar alınırken hazır giyimin dik­kate alınmadığını düşünmek ger­çekçi olmaz.

Zira sektörün için­de bulunduğu durum uzun süre­dir kamuoyunun gündemindedir.

Benim de farklı platformlarda bu gidişata dair birçok uyarım oldu.

Aynı şekilde Türkiye Giyim Sa­nayicileri Derneği, İTO ve İSO gi­bi kurumlar da defalarca kırmızı alarm verdi.Ancak asıl soru şudur: Devleti­mize yaklaşık 2,5 milyar TL ver­gi kaybı yaratacak bu karar, ger­çekten sektör için bir çare midir?

Yoksa sadece semptomları hafif­leten geçici bir müdahale midir?

Vergi indirimi elbette firmaların nefes almasını sağlar.

Ancak has­talığın kökenine inmeden yapılan her müdahale sınırlı kalır.

Bugün kapanan firmaların ne kadarı ver­gi yükü nedeniyle kapanıyor?

Ne kadarı ürününü satamadığı için kapısına kilit vuruyor?

Bu soruya net ve dürüst bir cevap vermeden çözüm üretemeyiz.Sorun talep yetersizliğiSektör temsilcilerinin açıkla­malarına baktığımızda tablo ol­dukça nettir.

Sorun vergi değildir.

Sorun talep yetersizliğidir.

So­run rekabet edememektir.

Sorun, Türk üreticinin maliyetleriyle mal alabilecek müşteri bulama­masıdır.

Bugün Laleli’de sokak­lar eski kalabalığından çok uzak­tır.

Osmanbey’de vitrinler var ama müşteri yoktur.

Merter’de üretim hâlâ sürmekte ama umut giderek azalmak­tadır.

Bu sa­dece bir eko­nomik daralma değil, aynı zamanda pazar kaybıdır.Türkiye’nin hazır giyim ihracatı son yıllarda 20 milyar dolar bandından aşağı doğru ge­rilemektedir.

Buna karşın dün­ya ticareti büyümeye devam et­mektedir.

Özellikle Amerika Bir­leşik Devletleri tek başına yıllık 100 milyar doların üzerinde ha­zır giyim ithalatı yapmaktadır.

Bu devasa pazar, Türk üreticisi için hâlâ yeterince değerlendi­rilebilmiş değildir.

Türkiye’nin ABD’ye ihracatı ise yaklaşık 0,6 milyar dolar seviyesindedir.

Yani bu pastanın yüzde 1’ine bile ula­şabilmiş değiliz.Oysa rakiplerimize baktığımız­da tablo çok farklıdır.

Vietnam 16 milyar doların üzerinde, Bangla­deş ise 10 milyar doların üzerinde ihracatla ABD pazarında güçlü bir konumdadır.

Bu ülkelerin avanta­jı sadece düşük maliyet değildir.

Asıl farkı yaratan, ABD ile yaptık­ları ticari anlaşmalardır.

Bu anlaş­malar sayesinde gümrük vergileri ciddi şekilde düşmektedir.Rekabet dışarıda kaybediliyorTürkiye ise aynı pazara iplik içeriğine bağlı olmak üzere yüzde 16–32 gümrük vergisi ile girmek­tedir.

Yani daha kapıdan girerken rekabette geri düşmektedir.

Tür­kiye’de kurumlar vergisini yüz­de 25’ten yüzde 9’a düşürmek el­bette önemlidir.

Ancak dışarıda yüzde 32 vergi ödeyen bir üreti­ci için bu avantaj sınırlıdır.

Çün­kü rekabet içeride değil, dışarı­da kaybedilmektedir.

Bu nedenle serbest ticaret anlaşmaları, vergi indirimlerinden çok daha strate­jik bir araçtır.Benzer bir durum vize süreçle­rinde de yaşanmaktadır.

Bugün bir ihracatçının ABD’ye gitmesi haftalar, bazen aylar sürmektedir.

Avrupa’da bile vize almak ciddi bir engel haline gelmiştir.

Oysa ihra­cat masa ba­şında değil, sahada yapılır.

Müşteri ile temas kurmadan, pazarı yerinde görme­den, güven ilişkisi oluşturmadan satış yapmak mümkün değildir.Basit bir hesap yapalım.

Ortala­ma bir ihracatçının yıllık 5 milyon dolar satış yaptığını varsayalım.

Düzenli yurtdışı ziyaretleri ile bu rakamı %20 artırması mümkün­dür.

Bu, 1 milyon dolar ek ciro de­mektir.

Bunun yüzde 40’ı (tedarik zincirindeki tüm üreticilerin ya­rattığı toplam değer) katma değer olarak kalsa, 400 bin dolar ek ka­zanç yaratır.

Bugünkü kurla yakla­şık 12 milyon TL.

Bu rakam, vergi indiriminin sağlayacağı avantaj­dan çok daha büyüktür.

Yani bir ihracatçı için vize almak, vergi in­diriminden daha değerlidir.Daha çarpıcı bir hesap yapalım.

Türkiye, ABD pazarında sade­ce yüzde 1 daha fazla pay alsa, bu yaklaşık 1 milyar dolar ek ihracat anlamına gelir.

Bu da yaklaşık 45 milyar TL ek ciro demektir.

Sek­törün ortalama kârlılığıyla bu, 10 milyar TL’nin üzerinde ek kâr ya­ratır.

Devletin buradan elde ede­ceği vergi geliri bile milyar TL’yi aşar.

Yani tek bir pazarda elde edi­lecek küçük bir başarı, verilen ver­gi teşviğinin kat kat üzerinde bir ekonomik değer üretir.Nisan ayı içinde tamamlanan, İhracatçı Birlikleri’nin seçim sü­recinde de bu konu en temel ay­rışma noktalarımızdan biriydi.

Biz devlet desteklerine bel bağ­lamanın yeterli olmadığını sa­vunduk.

Asıl meselenin müşteri bulmak olduğunu söyledik çünkü devletin kasası aslında milletin kasasıdır.

Oradan gelen destek sı­nırlıdır.

Oysa dünya pazarı sınır­sızdır.

Bizim gözümüz içerideki teşvikte değil, dışarıdaki müşte­ride olmalıdır.Kıymetli bir destekMaliye Bakanlığımızın sağla­dığı bu destek elbette kıymetli­dir.

Ancak bu bir çözüm değil, bir ara destektir.

Asıl çözüm Ticaret Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı­nın atacağı adımlardadır.

Türki­ye’nin hedef pazarlarda serbest ticaret anlaşmalarını hızlandır­ması gerekmektedir.

Başta ABD olmak üzere büyük pazarlarda gümrük duvarları kaldırılma­lıdır.

İhracatçıya vize kolaylığı sağlanmalıdır.

Ticari diplomasi aktif hale getirilmelidir.Aksi takdirde bugün vergi in­dirimi ile ayakta tutmaya çalıştı­ğımız firmalar, yarın müşteri bu­lamadığı için kapanmaya devam edecektir.

Kapanan her firma sa­dece üretim kaybı değildir.

Aynı zamanda istihdam kaybıdır.

İh­racat kaybıdır ve en önemlisi ver­gi kaybıdır çünkü kapanan bir iş­letme artık 1 kuruş bile vergi öde­yemez.Bugün alınan karar değerli­dir.

Ancak yeterli değildir.

Eğer gerçekten hazır giyim sektörü­nü ayağa kaldırmak istiyorsak, yönümüzü doğru belirlemeliyiz.

İçeriye değil dışarıya bakmalıyız.

Teşvike değil pazara odaklanma­lıyız çünkü bu sektörün kurtulu­şu vergi indirimiyle değil, müşte­ri bulmakla mümkündür.