El Nino alarmı emtia piyasalarını karıştırdı: Gıda fiyatlarında yeni dalga endişesi

Temmuz ayında etkisini göstermesi beklenen El Nino hava olayına ilişkin kaygılar artarken, bu gelişmenin emtia piyasalarında yeni bir risk başlığı oluşturabileceği değerlendiriliyor.2026’nın ikinci yarısından itibaren etkili olma ihtimali bulunan El Nino’nun, küresel sıcaklıklar ile yağış rejimlerinde değişim yaratması bekleniyor.Yılın başından bu yana iklim modellerinde nötr hava koşulları öne çıkarken, önümüzdeki süreçte El Nino kaynaklı gelişmelerin daha yakından izleneceği belirtiliyor.

Pasifik Okyanusu’nda ortaya çıkan El Nino, ilk etapta okyanusa kıyısı bulunan bölgelerde, ardından dünya genelinde sıcaklık artışlarına neden oluyor.

Bunun tam tersi etki yaratan La Nina ise daha serin hava koşullarıyla ilişkilendiriliyor.

İki sistem arasındaki geçiş dönemlerinde ise doğal hava koşullarının hakim olduğu nötr süreç yaşanıyor.Uzmanlar, El Nino’nun temmuz ayında etkisini artırmasının beklendiğini belirtirken, bu durumun özellikle tarımsal emtia piyasalarında fiyat hareketliliğini beraberinde getirebileceğine dikkat çekiyor.Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, El Nino’nun temmuz ayında görülme ihtimalinin yüzde 80’in üzerine çıktığını söyledi.Bu oranın oldukça yüksek olduğuna işaret eden Ergezen, kış aylarına doğru söz konusu olasılığın yüzde 90’ın üzerine çıkabileceğini ifade etti.Fazla kuraklık riskiDeniz yüzeyi sıcaklıklarında artış görüldüğünü belirten Ergezen, şu değerlendirmelerde bulundu:“Buna da baktığımız zaman modellemeler de bize El Nino etkisinin görüleceğini gösteriyor.

Yani El Nino nedir diye çok kısaca anlatacak olursak, okyanustaki ısı değişikliklerinden kaynaklanıyor.

Baktığımız zaman dünyada okyanusların ısınmasıyla birlikte ve özellikle Amerika’ya doğru esen rüzgarların azalması, Amerika’ya doğru olan Pasifik Okyanusu’nda su sıcaklıklarını artırıyor.

Bu da bir miktar daha fazla kuraklık anlamına gelmekte.

Daha sıcak bir dönem yaşanıyor diyebiliriz.

Özellikle Amerika tarafında.

Asya tarafının da ısındığını, yağışlarının azaldığını görebiliriz.

Amerika tarafında ise tam tersine daha fazla sel ve yağmur olabiliyor.

Yani böyle bir dönemde aslında şunu bekleyebiliriz; Asya ve Avustralya’da yağmurlar azalır, kuraklıklar başlar.

Amerika kıyılarında ise tam tersi yağışlar artar diyebiliriz.

Afrika ve Hindistan’da da mevsimlerin zamanlaması bozuluyor diyebiliriz.”Palm yağı, kakao ve pamuk piyasaları öne çıkıyorErgezen, özellikle Asya bölgesindeki gelişmelerin kritik önemde olduğunu vurguladı.Endonezya’nın dünya palm yağı arzının yaklaşık yüzde 60’ını karşıladığını belirten Ergezen, Malezya’nın da güçlü üretici konumunda bulunduğunu ifade ederek, bu ülkelerde yaşanabilecek hava değişimlerinin piyasalar açısından belirleyici olacağını söyledi.El Nino’nun yalnızca palm yağını değil, soya ve ayçiçeği gibi diğer bitkisel yağ ürünlerini de etkileyebileceğine işaret eden Ergezen, şöyle devam etti:“Diğer taraftan bakacak olursak eski deneyimlere göre son 50 yıldır yaşanan her El Nino’da kakao üretiminin azaldığını gördük.

Kakao üretimine yönelik etkileri bu sene değil ama 2027’de görebiliriz.

O yüzden kakao tarafında yeniden fiyat artışlarının muhtemel olduğunu söylememiz mümkün.

Çünkü bu El Nino’nun öncekilere nazaran bir miktar daha güçlü olması bekleniyor.

Bu noktada üretim tarafından bakacak olursak pamuk tarafında Hindistan-Pakistan etkisinin önemli olduğunu söyleyebiliriz.

Hindistan’da muson gecikmesi ve sıcaklıklar nedeniyle pamukta böceklenme önemli olabilir, bu da pamuk tarafında dalgalanmaya yol açabilir.”Pirinç fiyatlarında oynaklık riskiErgezen, El Nino’dan etkilenmesi beklenen ürünler arasında pirincin de yer aldığını söyledi.Dünyanın önemli pirinç üreticileri arasında bulunan Tayland ve Vietnam’da yağışların azalmasının fiyat dalgalanmalarına yol açabileceğini belirten Ergezen, buna karşın bazı ürünlerde üretim artışı görülebileceğini ifade etti.“Şimdi hep olumsuzları konuştuk ama diğer taraftan bakacak olursak örneğin soya fasulyesinde artış olacağını söyleyebiliriz ki önceki dönemlere baktığımız zaman hep Amerika, Arjantin olsun, bu bölgelerde soya fasulyesi üretimi artmıştır.

Keza yine bunu da görebiliriz.” dedi.Bu yılın güçlü bir El Nino dönemi olabileceğini belirten Ergezen, özellikle tarımsal emtia fiyatlarında yukarı yönlü risklerin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.Haziran ile eylül ayları arasındaki muson döneminin belirleyici olacağını ifade eden Ergezen, Hindistan’daki yağışların yakından takip edileceğini belirtti.Ergezen, değerlendirmelerini şöyle tamamladı:“Baktığımız zaman belki de bizim için en önemli göstergelerden bir tanesi bu haziran ve eylül ayındaki muson döneminde gerçekleşecek diyebiliriz.

Hindistan bu anlamda önemli.

Orayı takip ediyor olacağız.

Orada yaşanacak yağışlar pamuk, şeker, pirinç ve palm yağı gibi ürünlere yönelik beklentileri bize gösterecek.

Normal bir muson olursa risklerin azaldığı görülür ama eğer musonun etkisi zayıf olursa, zayıf bir muson dönemi görürsek Hindistan’da bu öncü sinyal olur.

Demektir ki önümüzdeki dönemde El Nino etkisi güçlü olacak.”