Haber Detayı

Son dakika: 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı | 107 yıl önce atılan ilk adım... 88 yıllık coşku! | Son dakika haberleri
Gündem haberturk.com
19/05/2026 07:16 (2 saat önce)

Son dakika: 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı | 107 yıl önce atılan ilk adım... 88 yıllık coşku! | Son dakika haberleri

19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı kutlu olsun. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıkışının 107’nci yılına denk gelen bu anlamlı günün bayram ilan edilme süreci 1938’e uzanıyor. Atatürk’ün gençliğe verdiği önemin simgesi olan 19 Mayıs, her yıl yurt genelinde çeşitli etkinliklerle anılıyor

Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk ün 19 Mayıs 1919 da düşmanın dört koldan sardığı yurdu kurtuluşa götürmek için Samsun a çıkıp Milli Mücadele yi başlatmasının üzerinden 107 yıl geçti.

Mondros Mütarekesi nin 30 Ekim 1918 de imzalanmasından sonra İzmir i Yunanlılar, Adana yı Fransızlar, Antalya ve Konya yı İtalyanlar işgal etti.

Urfa, Maraş, Antep, Merzifon ve Samsun a İngiliz askerleri çıktı, İngiliz Donanması 13 Kasım 1918 de İstanbul önlerine demir attı.

Vatan toprağını korumak için yıllarını cephelerde geçiren, Yıldırım Orduları Grup Komutanlığından 3 Kasım 1918 de İstanbul a dönen Mustafa Kemal, yurdun kurtulması için harekete geçti.

Samsun ve çevresindeki Rumlar, 17-18 Mart 1919 da Samsun a asker çıkaran İngilizlerin de desteğiyle çete baskınları yapıp kargaşa çıkararak, Mondros Ateşkes Antlaşması nın 7. maddesi gereği bölgeyi İtilaf Devletleri nin işgaline açmak istiyordu.

Bu gelişmeler üzerine Türk halkı kendini savunmak için teşkilatlanmaya, can ve mal güvenliklerini korumaya çalışınca bu durumdan endişe eden İngiliz Yüksek Komiserliği ve Karadeniz Ordusu Başkumandanlığı, 21 Nisan 1919 da İstanbul Hükümeti ne nota vererek, bölgedeki gerilimin yatıştırılmasını, Rumlara karşı yapılan sözde saldırıların önlenmesini talep etti.

Bölgede asayişi sağlaması için 9.

Ordu Müfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal, İzmir in işgal edildiği 15 Mayıs 1919 un ertesi günü, Bandırma Vapuru ile İstanbul dan yola çıktı.

Mustafa Kemal ve arkadaşları, Samsun a ilk adımlarını 19 Mayıs ta Reji İskelesi nden attı.

Birinci Dünya Savaşı nda Ruslar tarafından kentin bütün iskeleleri bombalanmış ancak sadece Fransızlara ait Reji (Tekel idaresi) İskelesi sağlam kalmıştı.

Fransızlar o dönemde Samsun da kurulu bir fabrikada sigara üretiyordu.

İskelenin adı bu nedenle Tütün İskelesi olarak da geçiyordu.

Samsun a gelişinin İngilizlerde tedirginlik oluşturması üzerine Mustafa Kemal, Samsun da 6 gün kaldıktan sonra 25 Mayıs ta Havza ya geçti.

Ülkenin kurtuluşuna giden yolda Mustafa Kemal Paşa nın ikinci durağı olan Havza da ilk miting gerçekleştirildi.

Mustafa Kemal Paşa nın talimatıyla yapılan mitingde, İzmir in işgali protesto edildi.

Bir sonraki durağı Amasya olacak Mustafa Kemal, 18 gün boyunca Havza da Milli Mücadele için önemli çalışmalar yürüttü.

Havza daki hareketlilikten haberdar olan İngilizlerin yaptığı baskı ile 9.

Ordu Müfettişliği görevinden alınması üzerine Mustafa Kemal, Havzalılara sivil olarak veda etti.

Gazi Mustafa Kemal ve silah arkadaşlarının Samsun a çıkarak yaktığı kurtuluş meşalesi sırasıyla Amasya, Erzurum ve Sivas ta da yakılarak tüm yurda yayıldı.

Milli Mücadele sonunda 29 Ekim 1923 te kurulan Türkiye Cumhuriyeti, bu yıl 103. yaşına giriyor.

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Sınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof.

Dr.

Kaya Tuncer Çağlayan, AA muhabirine, Milli Mücadele nin Türk tarihinin en önemli kesitlerinden biri olduğunu söyledi.

Mondros Mütarekesi nin 7. maddesinin işgallere zemin hazırladığını ve Osmanlı Devleti nin paylaşım sürecinde kritik rol oynadığını belirten Çağlayan, başta İstanbul ve Boğazlar olmak üzere Anadolu nun farklı bölgelerinin işgal edildiğini hatırlattı.

Samsun a da 9 Mart ve 17 Mayıs 1919 da İngiliz askerlerinin çıkarıldığını dile getiren Çağlayan, Bu açıdan baktığımızda Milli Mücadele, Türk milletinin vatan olarak bu toprakları koruma mücadelesidir.

Sadece bağımsızlığın ve vatan bütünlüğünün değil, aynı zamanda milli ve manevi değerlerin korunma mücadelesidir. dedi.

Mustafa Kemal Paşa ve silah arkadaşlarının işgal altındaki İstanbul da yürüttükleri değerlendirmeler sonucunda Milli Mücadele nin Anadolu merkezli yürütülmesinin kaçınılmaz hale geldiği görüşünün ağırlık kazandığını anlatan Çağlayan, şöyle devam etti: Mustafa Kemal Paşa nın 9.

Ordu Müfettişi olarak Samsun a görevlendirilmesi yapılacak ve bu görevlendirme çerçevesinde neredeyse Anadolu nun yarısı, yani bütün Doğu Anadolu Mustafa Kemal Paşa nın sivil ve askeri müfettişi olarak denetimine ve emrine verilmiş olacaktır.

Böylece Mustafa Kemal Paşa, Türk milletinin makus talihini yenmek adına Samsun a 19 Mayıs 1919 da adım atmıştır ama burada önemli olan şey şudur, İstanbul da kararlaştırılan Anadolu merkezli Milli Mücadele fikrinin gerçekleştirilip gerçekleştiremeyeceği konusunda belirsizlik vardır.

Her ne kadar Milli Mücadele nin lider kadrosu askerler olsa da bu hareketin öznesi bizzat Türk milleti olacaktır.

Türk milleti de yorgundur.

Yaklaşık 7-8 yıl süren savaşlar var ve bu savaşlarda yorgun düşmüş Türk halkı yeni bir mücadeleyi başlatabilecek enerjiye, cesarete sahip midir?

Bunun ilk ölçüldüğü yer Samsun olmuştur.

Samsun un Milli Mücadele deki kritik rolüne dikkati çeken Çağlayan, Samsun un Milli Mücadele deki en önemli rolü, Anadolu merkezinde milli bir mücadele fikrinin gerçekleştirilebileceğine dair Mustafa Kemal Paşa yı ikna etmiş olması ve bu fikirlerin gerçekleşeceğini görmüş olmasıdır.

Kurtaran şehir ifadesi, bu açıdan Samsun un hak ettiği bir ifadedir. ifadesini kullandı.

İlgili Sitenin Haberleri