Haber Detayı
Gıda enflasyonu son yılların zirvesinde: Uzmanlar 'daha kötüsü' için uyardı
İran savaşı sonrası yükselen petrol ve dizel maliyetleri ABD’de market fiyatlarını yeniden yukarı çekti. Et, sebze, kahve ve domates başta olmak üzere birçok temel üründe sert zamlar görülürken uzmanlar, enerji krizinin etkisinin önümüzdeki aylarda raflara daha güçlü yansıyabileceği uyarısında bulundu.
Amerikalılar yeniden yükselen market fiyatlarıyla karşı karşıya kalırken, süpermarket ürünlerinde yıllık fiyat artışı son yılların en hızlı seviyesine ulaştı.
Yakıt maliyetlerindeki yükseliş, kurak hava koşulları ve küresel ticaret aksaklıkları gıda sistemine baskıyı artırıyor.Boston Herald’ın aktardığına göre, nisan ayında evde tüketilen gıda ürünlerinin maliyeti geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,9 arttı.
Restoran harcamalarının da dahil olduğu genel gıda fiyatları ise yüzde 3,2 yükseldi.Son açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi verileri, özellikle üretimi, soğutulması ve taşınması maliyetli olan ürünlerde market enflasyonunun hızlandığını ortaya koydu.Yükselişin temel nedeni enerji maliyetleriBu yükselişin en önemli nedenlerinden biri enerji maliyetleri oldu.
İran savaşı nedeniyle dünyanın en önemli petrol sevkiyat güzergahlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar sonrası dizel fiyatları geçen yıla göre yüzde 61 arttı.Dizel fiyatlarındaki yükseliş yalnızca akaryakıt istasyonlarını değil, tarım sektörünü de doğrudan etkiliyor.
Traktörler, balıkçı tekneleri, gıda işleme ekipmanları ve tarım ürünlerini taşıyan kamyonların büyük bölümü dizel yakıt kullanıyor.Küçük ölçekli market işletmecisi Raymond Campise, Herald’a yaptığı açıklamada, "Dar kar marjıyla çalışan bağımsız marketler için küçük maliyet artışları bile büyük etki yaratabiliyor" ifadelerini kullandı.Taze ürünlerde sert artışÖzellikle taze ve soğuk zincir ürünlerinde dikkat çekici fiyat artışları görüldü.
Taze meyve ve sebze fiyatları yıllık bazda yüzde 6,5 yükselirken, et fiyatları yüzde 8,8 arttı.Sığır eti fiyatları yüzde 15 yükselirken, kuraklık ve küresel arz sıkıntıları nedeniyle kahve fiyatları yüzde 18,5 arttı.
Domates fiyatları ise geçen yıl yürürlüğe giren Meksika ithalatına yönelik yüzde 17’lik gümrük tarifesinin de etkisiyle yüzde 40 yükseldi.Artış sürebilir uyarısıUzmanlar, enerji maliyetlerindeki son artışın market raflarına henüz tam olarak yansımadığını belirtiyor.
Gıda üretimi, paketleme, soğutma ve taşımacılık maliyetlerinin tüketici fiyatlarına yansımasının genellikle 3 ila 6 ay sürdüğü ifade ediliyor.Bazı ürünlerde düşüş görüldüÖte yandan tüm ürünlerde artış yaşanmadı.
Süt ve tavuk fiyatlarında sınırlı düşüş görülürken, tereyağı fiyatları yüzde 5,8 geriledi.
Kuş gribi sonrası kümes hayvanı üretiminin toparlanmasıyla yumurta fiyatları da yüzde 39 düştü.Buna rağmen genel eğilimin yukarı yönlü olduğu ve birçok hanenin artan gıda maliyetlerinden etkilendiği belirtiliyor.Hürmüz Boğazı endişesiAnalistler, gıda fiyatlarındaki yükselişin önümüzdeki dönemde daha da hızlanabileceği uyarısında bulunuyor.
Küresel gübre sevkiyatının yaklaşık yüzde 30’unun Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiğine dikkat çekilirken, bölgedeki istikrarsızlığın sürmesi halinde gübre maliyetlerinin artabileceği ve bunun da gelecek yıl gıda fiyatlarını yukarı çekebileceği değerlendiriliyor.ABD’nin batı bölgelerinde etkili olan kurak hava koşullarının da sığır eti fiyatlarını artırdığı, iklim kaynaklı tarımsal baskının ise kahve gibi emtialarda fiyat sıçramalarına yol açtığı ifade edildi.
