Cilt kanseri alarmı büyüyor: 2050’ye kadar dev artış bekleniyor

Cilt kanseri vakalarının önümüzdeki yıllarda dünya genelinde daha da artabileceği belirtiliyor.

Yeni araştırmaya göre özellikle melanom, 2050’ye kadar daha büyük bir küresel sağlık sorunu haline gelebilir.

Melanom, cilt kanserinin en ölümcül türlerinden biri olarak biliniyor.

İngiltere’de her yıl yaklaşık 19 bin 400 yeni melanom vakası görülüyor ve yaklaşık 2 bin 600 kişi bu hastalık nedeniyle hayatını kaybediyor.

Uzmanlara göre melanomun en önemli nedenlerinden biri ultraviyole, yani UV ışınlarına maruz kalmak.

Bu ışınlar yalnızca güneşten değil, solaryum gibi yapay bronzlaşma kaynaklarından da gelebiliyor.

Melanom dışında bazal hücreli karsinom ve skuamöz hücreli karsinom da en sık görülen cilt kanseri türleri arasında yer alıyor.

Bu iki tür de büyük ölçüde UV ışınlarıyla bağlantılı ve araştırmaya göre dünya genelinde artış eğilimi gösteriyor.

Cilt kanserindeki artış yalnızca İngiltere’ye özgü değil.

Dünya genelinde melanom tanılarının 2018’de 287 bin 723 iken 2022’de 331 bin 722’ye çıktığı belirtiliyor.

Bu tablo, sorunun giderek büyüdüğünü gösteriyor.

Araştırmacılar, 1990 ile 2023 arasındaki küresel sağlık verilerini inceleyerek cilt kanseri vakaları, ölümler ve hastalığın yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini analiz etti.

Ardından bu yükün 2050’ye kadar nasıl değişebileceğini tahmin etti.

Araştırmada, hastalıkların topluma etkisini ölçmek için “sağlıklı yaşam yılı kaybı” verileri kullanıldı.

Buna göre melanom nedeniyle kaybedilen sağlıklı yaşam süresinin yaklaşık 2 milyondan 3,3 milyonun üzerine çıkabileceği öngörülüyor.

Bazal hücreli karsinom, cilt kanserinin en yaygın türü olarak biliniyor.

Araştırmaya göre bu türün 2050’ye kadar küresel ölçekte yaklaşık 5 milyon sağlıklı yaşam yılı kaybına yol açabileceği tahmin ediliyor.

Skuamöz hücreli karsinom için de dikkat çekici bir artış bekleniyor.

Bu kanser türüne bağlı sağlıklı yaşam yılı kaybının 1,2 milyondan 4 milyona çıkabileceği belirtiliyor.

Araştırmaya göre melanom yükünün en yüksek olduğu bölgeler arasında Avustralya, Yeni Zelanda ve İskandinav ülkeleri bulunuyor.

Açık tenli nüfusun yoğunluğu ve yüksek UV maruziyeti bu tabloyu etkileyen faktörler arasında gösteriliyor.

Veriler, erkeklerde cilt kanseri oranlarının kadınlara göre daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor.

Melanomda erkeklerde her 100 bin kişide 28,2 vaka görülürken, kadınlarda bu oran 25,6 olarak hesaplanıyor.

Melanom vakalarının özellikle 70 yaş ve üzerindeki yetişkinlerde arttığı belirtiliyor.

Buna karşılık 30-49 yaş aralığındaki yetişkinlerde düşüş eğilimi görülmesi dikkat çekiyor.

İngiltere’de yapılan bir anket, her 9 yetişkinden 1’inin cildini bilinçli şekilde yaktığını ortaya koydu.

Uzmanlara göre tekrarlayan güneş yanıkları, melanom riskini ciddi biçimde artırabiliyor.

Aynı ankette yetişkinlerin yüzde 35’inin yaz aylarında hiç güneş kremi kullanmadığını söylediği aktarıldı.

Uzmanlar, UV indeksi 3’ün üzerine çıktığında çoğu kişi için cildin zarar görebileceğini hatırlatıyor.

Cilt kanserinde erken farkındalık büyük önem taşıyor.

Yeni bir ben oluşması ya da mevcut benlerde renk, şekil veya boyut değişikliği görülmesi halinde doktora başvurulması öneriliyor.

Uzmanlar ayrıca güneşin en güçlü olduğu saatlerde dışarıda kalmamayı, kolları ve bacakları kapatan kıyafetler giymeyi ve en az SPF 30 güneş kremi kullanmayı tavsiye ediyor.