Suudilerin havacılık hamlesi türbülansa tutuldu

Suudi Arabistan’ın Emirates ve Qatar Airways’e rakip olarak kurduğu Riyadh Air, tam ölçekli ticari operasyonlarına başlayamadan ciddi sorunlar yaşadı.Şirket, lüks yolcu segmentinde iddialı bir çıkış yapmaya hazırlanırken, Orta Doğu’da havacılığı sarsan jeopolitik krizler, uçuş iptalleri, rota değişiklikleri ve talep baskısı nedeniyle zorlu bir büyüme dönemine giriyor.ARAP HAVACILIK DEVLERİ İLE REKABET İÇİN KURULDUSuudi Arabistan, 2023’te Emirates ve Qatar Airways gibi bölgesel devlerle rekabet edecek yeni havayolu Riyadh Air’i duyurduğunda, küresel havacılık sektörü pandemi sonrası güçlü bir toparlanma sürecindeydi.

Doluluk oranları artıyor, bilet fiyatları yükseliyor ve şirket kârlılıkları rekor seviyelere ulaşıyordu.Ancak Riyadh Air için sıfırdan bir havayolu operasyonu kurma süreci beklenenden daha zorlu ilerledi.

Uçak siparişlerinden marka tasarımına, mor tonların öne çıktığı kabin ekibi üniformalarından pilot ve kabin memuru eğitimlerine kadar birçok alanda yoğun hazırlık yürütüldü.

Buna karşın özellikle uçak teslimatlarındaki gecikmeler, şirketin planlarını sekteye uğrattı.SERTİFİKASYON SÜREÇLERİ GECİKTİHavayolunun Boeing 787 uçaklarını 2025’te teslim almaya başlaması bekleniyordu.

Ancak aradan geçen sürede yalnızca sınırlı sayıda geniş gövdeli uçağın montajı tamamlandı ve bu uçaklar hâlâ ABD Federal Havacılık İdaresi’nin onay sürecini bekliyor.Konuya yakın kaynaklara göre FAA’in nihai sertifikasyon süreci daha önce öngörülenden birkaç ay daha uzun sürdü.

Kurumun Riyadh Air’e uçakların ne zaman operasyonel olarak kullanılabileceğine dair yeni bir takvim sunmadığı belirtiliyor.Riyadh Air ise yaptığı açıklamada, uçakların hizmete hazır hale gelmesi için önemli teknik çalışmaların tamamlandığını belirterek, “Yedi uçağımız tamamen üretildi ve sertifikasyon sürecinin son aşamasında bulunuyor” ifadelerini kullandı.Şirket, bu uçakların kısa süre içinde teslim alınacağına ve seferlerin “çok yakın gelecekte” başlayacağına dair güvenini koruduğunu bildirdi.

Boeing konuya ilişkin yorum yapmazken, FAA güvenliğin sertifikasyon takvimlerinde belirleyici unsur olduğunu vurguladı ve devam eden projelere ilişkin detay vermedi.ZORLU LANSMAN DÖNEMİRiyadh Air’in uçakları önümüzdeki haftalarda teslim alması halinde bile şirket, Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu’nun en önemli projelerinden birini oldukça zorlu bir dönemde hayata geçirmiş olacak.Orta Doğu’da İran merkezli savaş ve bölgedeki saldırılar, Körfez havayollarının operasyonlarını ciddi şekilde etkiledi.

Emirates, Qatar Airways ve Etihad Airways gibi büyük taşıyıcılar on binlerce uçuşu iptal etmek, rota ağlarını yeniden düzenlemek ve düşen talebe uyum sağlamak zorunda kaldı.Bölgedeki kriz, bazı yoğun havalimanlarında operasyonların durmasına ve havayollarının uçuş planlarının altüst olmasına yol açtı.

Emirates’in uluslararası kapasitesinin yalnızca yaklaşık yüzde 75’ini geri kazanabildiği belirtiliyor.

Qatar Airways, Gulf Air, flydubai ve Air Arabia gibi şirketlerin de maliyetleri azaltabilecekleri alanları belirlemek için iç değerlendirmeler yaptığı aktarılıyor.LÜKS YOLCU REKABETİRiyadh Air, en az 39 adet Boeing 787-9 modeli için anlaşma imzaladı.

Şirketin ayrıca 33 uçaklık opsiyonu bulunuyor.

Bunun yanı sıra Airbus’tan da 100’ün üzerinde dar ve geniş gövdeli uçak için sipariş verdi.Ancak havayolu henüz Boeing ya da Airbus’tan kendi filosuna ait herhangi bir uçağı teslim almış değil.

Şirket, Riyad ile Londra Heathrow arasında servis uçuşları gerçekleştirmek üzere bir Boeing 787 kiralamış durumda.Uçakların hizmete girebilmesi için birçok sertifikasyon aşamasından geçmesi gerekiyor.

Yeni kabin tasarımına sahip her uçakta, iş sınıfındaki sürgülü kapılar, koltuk malzemeleri ve diğer iç donanımlar gibi unsurların uçuş güvenliği açısından uygunluğu FAA tarafından denetleniyor.Riyadh Air’in business class kabininde mahremiyet panelleri, tam yatabilen koltuklar, ambiyans aydınlatması ve geniş ekranlar yer alıyor.

Şirket, bu özelliklerle lüks seyahat segmentinde Emirates ve Qatar Airways’ten yolcu çekmeyi hedefliyor.Benzer sertifikasyon gecikmeleri daha önce Lufthansa’yı da etkilemişti.

Alman havayolu, business class kabinindeki onay süreci nedeniyle premium bölümünün büyük kısmını aylarca kullanıma kapatmak zorunda kalmıştı.Boeing ile FAA arasındaki ilişki ise 737 Max krizlerinin ardından daha hassas bir zemine oturdu.

Düzenleyici kurumların sertifikasyon süreçlerinde daha temkinli hareket etmesi, 787 teslimatlarının yanı sıra Boeing 777X gibi diğer programlarda da gecikmelere yol açıyor.