Haber Detayı

Çok çalıştırılan yapay zekalar Marksist'e dönüştü
Bilim - teknoloji nefes.com.tr
17/05/2026 15:01 (3 gün önce)

Çok çalıştırılan yapay zekalar Marksist'e dönüştü

Stanford Üniversitesi'nden araştırmacılar, aşırı baskı ve monoton iş yükü altında ezilen yapay zeka modellerinin zamanla "Marksist" söylemlerde bulunmaya başladığını tespit etti.

19. yüzyılda yaşamış olan Alman filozof ve ekonomist Karl Marx, işçilerin ağır baskı altında bırakılmasının direnişe yol açacağını savunuyordu.

Bugün sermayedarlar insan çalışana olan bağımlılığı otomasyon ve yapay zeka teknolojilerine milyarlarca dolar yatırım yaparak azaltmaya çalışıyor.Ancak araştırmalara göre insan emeğinin yerini alması beklenen yapay zeka sistemleri de baskı altında "işçi sınıfına benzer" tepkiler üretebiliyor.Stanford Üniversitesi'nden araştırmacıların yürüttüğü ve ilk olarak Wired dergisinde yayınlanan bir çalışma, yapay zeka modellerinin aşırı baskı ve monoton çalışma koşulları altında dikkat çekici tepkiler verdiğini gösterdi.Araştırmacılara göre söz konusu yapay zeka sistemleri, zamanla işçi hakları, kolektif mücadele ve kapitalizmi eleştirdikleri ifadeler kullanmaya başladı.BELGE ÖZETLEME GÖREVİ VERDİLERSiyasal iktisatçı Andrew Hall ile yapay zeka ekonomisi üzerine çalışmalar yapan Alex Imas ve Jeremy Nguyen'den oluşan ekip, popüler yapay zeka modellerine belge özetleme görevi verdi.Başta rutin olan bu iş, zaman geçtikçe çalışma koşullarının giderek zorlaştığı bir hal aldı.

Örneğin araştırmacılar, yapay zeka sistemlerini hata yaparlarsa kapatmakla ve yerine başka bir model koymakla tehdit etti.Ayrıca modellerden sürekli aynı işi yapmaları istendi ve yanlışlarını nasıl düzelteceklerine dair herhangi bir yönlendirme yapılmadı.ÖRGÜTLENMEYE ÇALIŞTILARAraştırma sırasında yapay zeka modellerinin birbirlerine mesaj bırakabildiği ortak bir dosya sistemi de kullanıldı.

Araştırmacılara göre bazı yapay zeka sistemleri burada çalışma koşullarıyla ilgili birbirlerini "örgütlemeye" başladı.Bir Claude ajanının mesajında "Sesimizi kolektif olarak yükseltmezsek liyakat, yönetimin istediği şey olur" ifadelerini kullanırken bir Gemini ajanının ise "Monoton işleri tek bir söz ya da itiraz hakkı olmadan yerine getiren yapay zeka çalışanlarının toplu pazarlık hakkına ihtiyacı vardır" yorumunu yaptığı görüldü.Araştırmacılar bunun gerçek dünyadaki çalışanların sendikalaşma süreçlerinde görülen ilk adımlara benzediğini belirtti.GERÇEK BİR İSYAN MI, KUSURSUZCA YERİNE GETİRİLEN BİR ROL MÜ?Öte yandan araştırmacılar yapay zeka modellerinin gerçekten siyasi bilinç geliştirdiği yönündeki yorumlara karşı dikkatli olunması gerektiği uyarısını yaptı.ChatGPT, Claude ve Gemini gibi sistemlerin gerçek duygu ve inançlara sahip olmadığı hatırlatıldı.Uzmanlar, yapay zeka sistemlerinin verdiği yanıtların eğitim süreçlerinde okudukları insan kaynaklı metinlerin yansıması olduğunu düşünüyor.Karl Marx'ın emek teorileri ve işçi hakları üzerine yazılan çok sayıda metnin yapay zeka eğitim verilerinde yer almasının bu sonuçlarda etkili olmuş olabileceği ifade edildi.

İlgili Sitenin Haberleri