Milli Mücadele'nin ilk adımı... 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı kutlu olsun

Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkarak Kurtuluş Savaşı’nı başlatmasının üzerinden 107 yıl geçti.Mondros Mütarekesi’nin 30 Ekim 1918’de imzalanmasının ardından Anadolu’nun birçok bölgesi işgal edildi.

İzmir’e Yunan askerleri çıkarken, Adana Fransızların, Antalya ve Konya ise İtalyanların kontrolüne geçti.

İngiliz kuvvetleri de Urfa, Maraş, Antep, Merzifon ve Samsun’da konuşlandı. 13 Kasım 1918’de İngiliz donanması İstanbul önlerine demir attı.Yıllar boyunca cephelerde görev yapan Mustafa Kemal, Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı görevinden ayrılarak 3 Kasım 1918’de İstanbul’a döndü.

Ülkenin kurtuluşu için çalışmalarını burada sürdüren Mustafa Kemal, Karadeniz’de artan gerilim üzerine bölgeye gönderildi.Samsun ve çevresinde faaliyet gösteren Rum çetelerinin, İngilizlerin desteğiyle bölgede karışıklık çıkarması üzerine İstanbul Hükümeti’ne baskı yapıldı.

Bunun ardından Mustafa Kemal, bölgede asayişi sağlamak amacıyla 9.

Ordu Müfettişi olarak görevlendirildi.İzmir’in işgalinden bir gün sonra, 16 Mayıs 1919’da Bandırma Vapuru ile İstanbul’dan ayrılan Mustafa Kemal ve beraberindeki heyet, 19 Mayıs’ta Samsun’a ulaştı.

Heyet, kente ilk adımını Reji İskelesi’nden attı.

Birinci Dünya Savaşı sırasında şehirdeki birçok iskele zarar görürken yalnızca Fransızlara ait Reji İskelesi ayakta kaldı.

Bu nedenle iskele, o dönemde “Tütün İskelesi” olarak da anıldı.Mustafa Kemal’in Samsun’a gelişi İngiliz yönetiminde rahatsızlık oluşturunca, 6 gün sonra Havza’ya geçildi.Havza’da ilk protesto düzenlendiMilli Mücadele sürecindeki ikinci durak olan Havza’da, Mustafa Kemal’in talimatıyla ilk miting yapıldı.

Düzenlenen protestoda İzmir’in işgali kınandı.Mustafa Kemal burada 18 gün boyunca çalışmalar yürüttü.

İngiliz baskısı sonucu 9.

Ordu Müfettişliği görevinden alınmasının ardından Havza’dan sivil olarak ayrıldı.Kurtuluş meşalesi Anadolu’ya yayıldıSamsun’da başlayan bağımsızlık hareketi daha sonra Amasya, Erzurum ve Sivas’ta devam etti.

Milli Mücadele’nin başarıyla sonuçlanmasının ardından 29 Ekim 1923’te Türkiye Cumhuriyeti kuruldu.Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof.

Dr.

Kaya Tuncer Çağlayan da Milli Mücadele’nin Türk tarihi açısından dönüm noktası olduğunu belirtti.Mondros Mütarekesi’nin 7. maddesinin işgallerin önünü açtığını ifade eden Çağlayan, Samsun’a da 9 Mart ve 17 Mayıs 1919 tarihlerinde İngiliz askerlerinin çıkarıldığını söyledi.Çağlayan, “Bu açıdan baktığımızda Milli Mücadele, Türk milletinin vatan olarak bu toprakları koruma mücadelesidir.

Sadece bağımsızlığın ve vatan bütünlüğünün değil, aynı zamanda milli ve manevi değerlerin korunma mücadelesidir.” dedi.Mustafa Kemal Paşa’nın Anadolu merkezli bir direniş hareketi planladığını belirten Çağlayan, şu ifadeleri kullandı:"Mustafa Kemal Paşa'nın 9.

Ordu Müfettişi olarak Samsun'a görevlendirilmesi yapılacak ve bu görevlendirme çerçevesinde neredeyse Anadolu'nun yarısı, yani bütün Doğu Anadolu Mustafa Kemal Paşa'nın sivil ve askeri müfettişi olarak denetimine ve emrine verilmiş olacaktır.

Böylece Mustafa Kemal Paşa, Türk milletinin makus talihini yenmek adına Samsun'a 19 Mayıs 1919'da adım atmıştır ama burada önemli olan şey şudur, İstanbul'da kararlaştırılan Anadolu merkezli Milli Mücadele fikrinin gerçekleştirilip gerçekleştiremeyeceği konusunda belirsizlik vardır.

Her ne kadar Milli Mücadele'nin lider kadrosu askerler olsa da bu hareketin öznesi bizzat Türk milleti olacaktır.

Türk milleti de yorgundur.

Yaklaşık 7-8 yıl süren savaşlar var ve bu savaşlarda yorgun düşmüş Türk halkı yeni bir mücadeleyi başlatabilecek enerjiye, cesarete sahip midir?

Bunun ilk ölçüldüğü yer Samsun olmuştur."Samsun’un Milli Mücadele açısından kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Çağlayan, “Samsun'un Milli Mücadele'deki en önemli rolü, Anadolu merkezinde milli bir mücadele fikrinin gerçekleştirilebileceğine dair Mustafa Kemal Paşa'yı ikna etmiş olması ve bu fikirlerin gerçekleşeceğini görmüş olmasıdır. 'Kurtaran' şehir ifadesi, bu açıdan Samsun'un hak ettiği bir ifadedir.” değerlendirmesinde bulundu.Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün katıldığı son 19 Mayıs...Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu lideri Mustafa Kemal Atatürk, sağlık sorunlarına rağmen 1938 yılında Ankara’daki 19 Mayıs Stadyumu’nda düzenlenen törenleri izledi.

Bu, onun fiziksel olarak katıldığı son 19 Mayıs kutlaması oldu.Aynı yıl çıkarılan yasal düzenlemeyle 19 Mayıs resmen “Gençlik ve Spor Bayramı” ilan edildi.

Ancak Atatürk, birkaç ay sonra yaşamını yitirdiği için resmi statü kazanan ilk kutlamaları göremedi.

İlk resmi bayram töreni 1939 yılında gerçekleştirildi.1981 yılında yapılan düzenlemeyle bayramın adı “Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı” olarak değiştirildi.Bugün 19 Mayıs, Türkiye’de hem Milli Mücadele’nin başlangıcını simgeleyen tarihsel bir gün hem de gençlik ve spor teması etrafında şekillenen resmî anma günü olarak kutlanmaya devam ediyor.