İran’dan ABD’ye yeni barış teklifi: İçerisinde neler var?

İran’ın ABD’ye sunduğu son barış önerisinin ayrıntıları İran devlet medyasına yansıdı.

Buna göre Tahran, Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmaların sona ermesini, ABD güçlerinin İran’a yakın bölgelerden çekilmesini ve ABD-İsrail savaşının yol açtığı yıkım için tazminat ödenmesini talep ediyor.İran’ın öneriye ilişkin ilk resmi değerlendirmesinde Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Tahran’ın ayrıca yaptırımların kaldırılmasını, dondurulmuş fonların serbest bırakılmasını ve ülkeye yönelik ABD deniz ablukasının sona erdirilmesini istediğini söyledi.

Açıklama, İran resmi haber ajansı IRNA tarafından aktarıldı.TAHRAN’IN TALEPLERİ DEĞİŞMEDİİran basınında yer alan şartlar, Tahran’ın daha önce sunduğu tekliften büyük ölçüde farklı görünmedi.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen hafta İran’ın önceki teklifini sert ifadelerle reddetmişti.Trump pazartesi günü yaptığı açıklamada, İran’ın Washington’a yeni bir barış önerisi göndermesinin ardından saldırıların yeniden başlamasına yönelik planı askıya aldığını söyledi.

Trump, İran’ın nükleer programını sınırlayacak bir anlaşmaya varılması için artık “çok iyi bir şans” bulunduğunu ifade etti.Reuters, savaşın yeniden başlaması anlamına gelecek saldırılar için hazırlık yapılıp yapılmadığını doğrulayamadı.HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN ANLAŞMA BASKISITrump yönetimi, küresel petrol ve emtia arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlayacak bir anlaşmaya varılması yönünde baskı altında bulunuyor.Trump daha önce de çatışmanın sona ermesine ilişkin bir anlaşmanın yakın olduğu yönünde umutlu açıklamalar yapmış, aynı zamanda Tahran’ın anlaşmaya yanaşmaması halinde İran’a ağır saldırılar düzenlenebileceği tehdidinde bulunmuştu.Trump, sosyal medya paylaşımında Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri liderlerinin kendisinden saldırıyı ertelemesini istediğini belirtti.

Trump’a göre bu liderler, ABD ve Orta Doğu ülkeleri için kabul edilebilir bir anlaşmaya varılabileceğini dile getirdi.TRUMP: BOMBALAMADAN ANLAŞIRSAK MEMNUN OLURUMTrump, pazartesi günü gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD’nin İran’ın nükleer silah elde etmesini engelleyecek bir anlaşmaya varması halinde bundan memnuniyet duyacağını söyledi.Trump, “Görünüşe göre bir çözüm bulmaları için çok iyi bir şans var.

Bunu onları ağır şekilde bombalamadan yapabilirsek çok mutlu olurum” dedi.Pakistanlı bir kaynak da İslamabad’ın İran’ın teklifini Washington’a ilettiğini doğruladı.

Pakistan, geçen ay yapılan tek tur barış görüşmesine ev sahipliği yapmasının ardından taraflar arasında mesaj taşıyan ülkelerden biri olmuştu.Aynı kaynak, tarafların “hedeflerini sürekli değiştirdiğini” belirterek, “Çok fazla zamanımız yok” değerlendirmesinde bulundu.MÜZAKERELERDE KARIŞIK SİNYALLERTaraflardan hiçbiri, bir aydır tıkanmış görünen müzakerelerde kamuoyuna açık bir taviz açıklamadı.

Ancak üst düzey bir İranlı yetkili pazartesi günü, Washington’ın bazı taleplerinde yumuşama işareti verebileceğini öne sürdü.Kaynağa göre ABD, İran’ın yabancı bankalarda tutulan ve on milyarlarca doları bulan dondurulmuş fonlarının dörtte birinin serbest bırakılmasını kabul etti.

İran ise tüm varlıkların serbest bırakılmasını istiyor.Aynı kaynak, Washington’ın İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı denetimi altında bazı barışçıl nükleer faaliyetlerini sürdürmesine izin verilmesi konusunda daha esnek davrandığını da ileri sürdü.ABD ise görüşmelerde herhangi bir konuda uzlaşıya vardığını doğrulamadı.PETROL YAPTIRIMLARI İDDİASI YALANLANDIAdının açıklanmasını istemeyen bir ABD’li yetkili, İran’ın Tasnim haber ajansında yer alan ve Washington’ın müzakereler sürerken İran’a yönelik petrol yaptırımlarından feragat etmeyi kabul ettiği yönündeki haberi reddetti.Bu açıklama, müzakerelerde ilerleme olup olmadığına ilişkin belirsizliğin sürdüğünü gösterdi.BÖLGEDE ATEŞKES KIRILGANLIĞINI KORUYORABD-İsrail bombardımanı, nisan başındaki ateşkese kadar İran’da binlerce kişinin ölümüne yol açtı.

İsrail’in İran destekli Hizbullah milislerini hedef alarak Lübnan’a düzenlediği operasyonlarda da binlerce kişi hayatını kaybetti, yüz binlerce kişi evlerinden oldu.İran’ın İsrail’e ve komşu Körfez ülkelerine yönelik saldırılarında ise onlarca kişi yaşamını yitirdi.İran’daki ateşkes büyük ölçüde korunmuş olsa da son dönemde Irak’tan Suudi Arabistan ve Kuveyt dahil Körfez ülkelerine doğru insansız hava araçları fırlatıldı.

Bu saldırıların İran ve müttefikleri tarafından düzenlendiği değerlendiriliyor.SAVAŞIN HEDEFLERİ VE SONUÇLARITrump ve İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, savaşı İran’ın bölgesel milislere verdiği desteği sınırlamak, nükleer programını dağıtmak, füze kabiliyetlerini yok etmek ve İranlıların yönetimi devirmesi için koşullar oluşturmak amacıyla başlattıklarını söylemişti.Ancak savaş, İran’ı neredeyse silah seviyesinde zenginleştirilmiş uranyum stoklarından ya da komşularını füze, insansız hava araçları ve vekil güçlerle tehdit etme kapasitesinden mahrum bırakmış görünmüyor.Yıl başında kitlesel bir ayaklanmayla karşı karşıya kalan İran’daki dini liderlik ise büyük güç saldırısına rağmen organize bir muhalefet belirtisi olmadan ayakta kaldı.