Haber Detayı

Yüksek tansiyona karşı en etkili egzersiz türü belli oldu
Sağlık nefes.com.tr
19/05/2026 12:09 (1 saat önce)

Yüksek tansiyona karşı en etkili egzersiz türü belli oldu

Brezilya’da yapılan yeni bir analiz, yüksek tansiyonu olan yetişkinlerde sekiz farklı egzersiz türünün 24 saatlik kan basıncı üzerindeki etkisini karşılaştırdı. Bulgular, aerobik egzersizin en tutarlı sonuçları verdiğini, HIIT ve kombine antrenmanların da güçlü seçenekler arasında yer aldığını ortaya koydu.

Yüksek tansiyonu olan kişilere uzun süredir daha fazla hareket etmeleri öneriliyor.

Yürüyüş, koşu, bisiklet, ağırlık çalışması, HIIT, yoga, Pilates ve takım sporları gibi seçenekler giderek çeşitlenirken, genel tavsiye çoğu zaman kişinin hayatına uygun egzersizi seçip düzenli sürdürmesi yönünde oluyor.Brezilya’da yapılan yeni bir analiz ise bu yaklaşımı 24 saatlik kan basıncı ölçümleri üzerinden yeniden değerlendirdi.

Çalışmada, 1.300’den fazla yetişkinde sekiz farklı egzersiz türü karşılaştırıldı ve sonuçlar mevcut egzersiz önerilerindeki sıralamayı değiştirecek bulgular ortaya koydu.24 SAATLİK ÖLÇÜM FARKI ORTAYA KOYDUEgzersiz ve hipertansiyon üzerine yapılan çalışmaların önemli bir bölümü uzun yıllar boyunca doktor muayenesinde alınan tek seferlik kan basıncı ölçümlerine dayanıyordu.

Ancak bu yöntem, günün geri kalanında yaşanan dalgalanmaları yansıtmakta yetersiz kalabiliyor.Kan basıncı gün içinde stres, uyku, iş temposu ve fiziksel aktivite gibi birçok etkene bağlı olarak değişiyor.

Bu nedenle araştırmacılar, tek seferlik ölçüm yerine 24 saatlik takip sağlayan ambulatuvar kan basıncı izlemini kullandı.Bu yöntemde taşınabilir bir cihaz, gün ve gece boyunca belirli aralıklarla ölçüm yaparak kan basıncının tüm gün içindeki seyrini kaydediyor.SEKİZ EGZERSİZ TÜRÜ KARŞILAŞTIRILDIBrezilya’daki Universidade Federal do Rio Grande do Sul’dan kardiyoloji araştırmacısı Dr.

Rodrigo Ferrari liderliğindeki ekip, 24 saatlik kan basıncı takibi kullanılan çalışmaları bir araya getirdi.Analizde 31 randomize çalışma, 67 ayrı egzersiz grubu ve hipertansiyon tanısı almış 1.345 yetişkinin verileri değerlendirildi.

Egzersiz programlarının tamamı en az dört hafta sürdü.Karşılaştırılan egzersiz türleri arasında sürekli aerobik egzersiz, HIIT, aerobik ve ağırlık çalışmasını birleştiren kombine antrenman, direnç egzersizi, duvar oturuşu gibi izometrik egzersizler, Pilates, yoga ve futbol gibi rekreasyonel sporlar yer aldı.SİSTOLİK TANSİYONDA KOMBİNE ANTRENMAN ÖNE ÇIKTIKalbin kanı pompaladığı sırada ölçülen sistolik tansiyonda en güçlü düşüş kombine antrenmanlarda görüldü.

Bu egzersiz türü, günlük ortalamada 6,18 mmHg düşüş sağladı.HIIT 5,71 mmHg düşüşle ikinci sırada yer alırken, yalnızca aerobik egzersiz 4,73 mmHg düşüş sağladı.

Bu üç egzersiz türü, hipertansiyon uzmanlarının klinik açıdan anlamlı kabul ettiği aralıkta yer aldı.Araştırmaya göre gün boyunca ortalama beş puanlık düzenli bir düşüş, uzun vadeli kalp ve damar riski açısından önemli kabul ediliyor.DİYASTOLİK TANSİYONDA HIIT VE PİLATES DİKKAT ÇEKTİKalbin dinlenme anındaki basıncını gösteren diyastolik tansiyonda ise sıralama değişti.

HIIT 4,64 mmHg düşüşle ilk sıraya yerleşti.

Pilates 4,18 mmHg düşüşle ikinci sırada yer alırken, kombine antrenman 3,94 mmHg, aerobik egzersiz ise 2,76 mmHg düşüş sağladı.Pilatesin diyastolik tansiyon üzerindeki etkisi araştırmacılar için dikkat çekici bir sonuç oldu.

Daha önceki bazı çalışmalar bu yönde işaretler vermiş olsa da 24 saatlik veriler üzerinden hipertansiyonlu yetişkinlerde bu etkinin öne çıkması yeni bir bulgu olarak değerlendirildi.Araştırmacılar, Pilates sonucunun umut verici olduğunu ancak kılavuzlara girebilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç bulunduğunu belirtti.EN TUTARLI SONUÇ AEROBİK EGZERSİZDEHam veriler kombine antrenman ve HIIT’i öne çıkarsa da tutarlılık açısından aerobik egzersiz dikkat çekti.

Aerobik egzersiz, gündüz, gece ve 24 saatlik ortalamanın tamamında kan basıncını düşüren tek egzersiz türü oldu.Bu sonuç, yürüyüş ve bisiklet gibi aerobik egzersizlerin daha geniş ve güçlü araştırma verileriyle desteklendiğini gösterdi.Araştırmayı yöneten Ferrari, 24 saatlik kan basıncını düşürmek için en etkili stratejinin aerobik egzersizi rutinin temeli haline getirmek olduğunu söyledi.AĞIRLIK VE İZOMETRİK EGZERSİZLERDE ETKİ SINIRLI KALDIAraştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri direnç ve izometrik egzersizlerde görüldü.

Bu egzersiz türleri, önceki bazı çalışmalarda kan basıncını düşürmede etkili seçenekler arasında gösteriliyordu.Ancak Brezilyalı araştırmacılar yalnızca 24 saatlik ambulatuvar verileri dikkate aldığında, direnç ve izometrik egzersizlerin sistolik ya da diyastolik tansiyonda istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş sağlamadığını gördü.Araştırmacılara göre bunun nedeni, ağırlık çalışmasının damarlar üzerinde kısa süreli sertleşme etkisi yaratması olabilir.

Muayene sırasında yapılan ölçümler egzersiz sonrası kısa süreli düşüşü yakalarken, 24 saatlik takip daha geniş tabloyu ortaya koyuyor.BULGULARDA SINIRLILIKLAR VARAraştırmacılar, çalışmanın bazı sınırlamaları olduğunu da vurguladı.

Birçok denemede katılımcı sayısının az olduğu, egzersize uyum verilerinin sınırlı kaldığı ve yan etkilerin yeterince raporlanmadığı belirtildi.Ayrıca egzersiz programlarının farklı çalışmalarda farklı biçimlerde tanımlanması, sonuçların yorumlanmasını zorlaştırdı.

Kanıt kalitesi de birçok karşılaştırma için düşük ya da çok düşük olarak değerlendirildi.EGZERSİZ ÖNERİLERİNDE YENİ ÖLÇÜTAraştırmaya göre yüksek tansiyonu olan yetişkinlerde 24 saatlik kan basıncını düşürme açısından aerobik egzersiz en güçlü ve en tutarlı kanıta sahip seçenek olarak öne çıkıyor.

HIIT ve kombine antrenmanlar da güçlü alternatifler arasında yer alıyor.Direnç ve izometrik egzersizler tamamen dışlanmış değil; ancak bu bulgulara göre hipertansiyon yönetiminde ana seçenek olmaktan çok destekleyici bir role sahip görünüyor.Çalışma, British Journal of Sports Medicine’da yayımlandı.

İlgili Sitenin Haberleri